035-38337070 info@satrap.co
شاخص کمبود فشار بخار (VPD) در مقایسه با شاخص رطوبت نسبی (RH)
 
 
گلخانه داران گل و صیفی عوامل محیطی مختلفی از جمله رطوبت را کنترل می کنند. هوایی که رطوبت نسبی زیادی (بالای ۸۵ درصد) داشته باشد در ایجاد بیماری های قارچی در گیاه نقش اساسی را ایفا می کند. این پدیده بدین دلیل هست که در این شرایط محیطی، آبی که از طریق روزنه های گیاه میتوانسته به صورت بخار خارج شود، به دلیل اشباع بودن هوا به آرامی از گیاه خارج می شود و بنابراین روی برگ می ماند. 

اگر چه رطوبت نسبی رایج ترین شاخصی است که گلخانه داران برای نشان دادن میزان اشباع هوا توسط آب استفاده می کنند، اما بهترین معیار برای پیش بینی دقیق تعرق یا کاهش آب گیاه نیست. چرا؟

رطوبت نسبی به میزان بخار آب موجود در هوا در مقایسه با حداکثر بخاری که هوا می تواند نگه دارد اشاره می کند. میزان بخار آبی که هوا می تواند نگه دارد با تغییر دما تغییر می کند به صورتی که در هوای گرمتر ظرفیت نگه داری بخار آب بیشتری نسبت به هوای سردتر وجود دارد. ظرفیت نگه داری بخار آب در هوا به ازای هر ۲۰ درجه فارنهایت افزایش دما ۲ برابر می شود. بنابر هوایی که ۸۰ درجه فارنهایت (۲۶ درجه سانتی گراد) دما دارد، میتواند در مقایسه با هوای ۶۰ درجه فارنهایت (۱۵ درجه سانتی گراد) به میزان دو برابر در خود رطوبت نگه دارد. 
 

شاخص کمبود فشار بخار (VPD) راهی دقیق تر برای بیان میزان رطوبت در مقایسه با شاخص رطوبت نسبی (RH) می باشد.

شاخص کمبود فشار بخار (VPD)  ، مقدار این شاخص مستقل از دما هست. VPD تفاوت بین میزان رطوبت در هوا و میزان رطوبتی است که هوا، زمانی که اشباع باشد، می تواند در خود نگه دارد. واحد این شاخص، پوند بر اینچ مربع (Psi) یا کیلو پاسکال (kPa) است. مقدار VPD بالا (بزرگتر از یک کیلو پاسکال) بدین معناست که هوا هنوز این ظرفیت را دارد که مقدار زیادی آب در خود نگه دارد. بنابراین، یک جریان نسبتا بزرگ بین گیاه ( که تقریبا با آب اشباع شده است.) و هوا وجود دارد که گیاه را قادر به تعرق و کاهش آب خود می کند. یک VPD  پایین نشان می دهد که هوا نزدیک به اشباع است. VPD صفر بدین معناست که هوا کاملا اشباع است و گیاهان نمی توانند تعرق کنند.
 
در هنگام تکثیر و کاشت شاخه های جدید، باید VPD به اندازه کافی پایین باشد، مثلا ۳٫ کیلو پاسکال. این کار باعث می شود گیاهان خشک نشوند و در نتیجه تعداد مه پاشی و آبیاری های لازم برای مرطوب نگه داشتن  گیاهان کاهش می یابد. البته بخش توسعه دانشگاه ایالتی میشیگان توصیه می کند VPD را در هنگام چیدن محصولات در مقدار بالاتری (بیشتر از نیم کیلو پاسکال) نگه دارید، مخصوصا زمانی که محصولات بسیار متراکم شده اند و زیر آنها سایه ایجاد شده است. زمانی که محیط نسبت به بیماری ها ایمن باشد، محصولات می توانند تعرق کنند، خنک شوند و کمتر تحت استرس قرار گیرند.
زمانی که دما به اندازه ۱۵ درجه فارنهایت افزایش می یابد و رطوبت نسبی ثابت می ماند، VPD از حدود ۵۵٫ کیلو پاسکال به ۱٫۴۵ کیلو پاسکال تغییر می کند.
زمانی که دما به اندازه ۱۵ درجه فارنهایت افزایش می یابد و VPD  ثابت می ماند، رطوبت نسبی از حدود ۲۲ درصد به ۷۱ درصد تغییر می یابد.
گلخانه داران صیفی کار باید بدانند که مطالعه ای تحت عنوان ” تاثیرات VPD بر فیزیولوژی و برداشت گوجه گلخانه ای” نشان داده است که VPD برابر .۸  کیلو پاسکال در شب و روز، می تواند میزان فتوسنتز و برداشت گوجه را در مقایسه با محصولات با VPD برابر با نیم کیلو پاسکال افزایش دهد. محیط بسیار خشک نیز می تواند منجر به مشکلاتی شود. برای مثال تحقیقی دیگر ” VPD بالا رشد، تعرق و کیفیت گوجه را تحت تاثیر قرار می دهد” ثابت کرده است VPD بیشتر از حدود ۲٫۲ کیلو پاسکال باعث ایجاد استرس و ایجاد ترک در گوجه فرنگی می شود.
 
 
WhatsApp chat
تماس با ما
آدرس